ویتامینD

چهار نوع ویتامین Dوجود دارد و اینها عبارتند از :D2وD3وD4وD5 .

این ویتامین در اشعه خورشید و روغن ماهی به مقدار زیاد وجود دارد وبرای رشد استخوان ها بسیار  لازم و ضروری می باشد. کمبود این ویتامین موجب بروز بیماری نرمی استخوان ، یا راشیتیسم می شود. این بیماری درانگلستان (به علت  ابرآلود بودن آسمان آن در  قسمت اعظم سال ) ودر هندوستان به علت فقرغذایی اکثریت افراد این سرزمین و علل دیگر زیاد شایع می باشد.

این ویتامین درنخود ، لوبیا، مخمرآبجو، جگرسیاه و وگردو نیز وجود دارد. در اروپا بیماری نرمی استخوان را به کمک نور  مصنوعی که حاوی نور ما فوق بنفش است معالجه می کنند. البته طریقه دیگر علاج این بیماری خوردن  روغن ماهی و یا خوردن  قرص  ویتامین D مصنوعی است ( مصرف این قرص خطرناک است، زیرا اگر بیش از حد مصرف شود شکل و ترکیب استخوانها را تغییر می دهد و باعث رسوب آهک در دندانها  و استخوانها می گردد)، لذا بهترین طریقه  درمان آن است که مریض روغن ماهی بخورد  و آن  هم  به حد اعتدال ، یا روزانه در نور خورشید حمام آفتاب  بگیرد .

کشف بیماری فاقد ویتامین D

پزشکان  به کمک  اشعه مجهول به آسانی  قادرند کشف کنند  به استخوانها ویتامین D کافی می رسد، یا خیر، زیرا بچه هایی که قسمت انتهایی استخوانهایشان به اندازه کافی کلفت نیست مبتلا به این بیماری  هستند، لذا والدین که می خواهند اولادشان را از این بیماری مصون  بدارند باید  تا دیر نشده آن ها را از  همان آغاز طفولیت به پزشک نشان بدهند تا وی بیماری آنها را با روغن ماهی و با اشعه ماورای بنفش  و یا به اصطلاح Actrno Therary درمان کنند.به طریق دیگر هم می توان کمبود این ویتامین در بدن  را از بین برد و آن به کمک آزمایش خون بیمار است به این معنی که خون افرادی که دچار کمبود  ویتامین D می باشند از نظر کلسیم هم دچار کمبود می باشد و با رفع کمبود ویتامین D کمبود کلسیم هم رفع می گردد.

مقدار خوراک ویتامین D

ویتامینD بر خلاف ویتامینC  از بین نمی رود و در بدن باقی می ماند، لذا دادن ویتامینD تنها به مریض کافی نیست و باید به  اندازه معین (نه کم و نه بیش ) داد. چنانچه کم باشد تاثیری نخواهد داشت  و اگر زیاد داده شود خطرناک خواهد بود، لذا به هیچ  وجه نباید بدون تجویز پزشک این ویتامین را به مصرف رساند .

 ویتامین D دربیماری قرحه آکله

ویتامین D علاوه براینکه بیماری نرمی استخوان را درمان می کند، برای مرض Lupus Vulgaris      (قرحه آکله) که یک نوع سل پوستی است، نیز نافع است . مقدار خوراک ویتامینD برای درمان این  بیماری نسبتا زیاد است و بدون کمک یک پزشک حاذق نباید برای درمان این بیماری به کمک  ویتامین  اقدامی به عمل آورد. این ویتامین از دو راه در بدن تامین می گردد: یکی از طریق منابع غذایی  به ویژه  حیوانی و دیگری از تابش مستقیم نورآفتاب بر پوست بدن، این ویتامین برای تشکیل بافت استخوانی لازم است. بنابراین نوزدان و کودکانی که در حال رشد هستند، بیش از سایر گروه های سنی به این ویتامین نیاز دارند. تشکیل بافت استخوانی به مقدار کافی کلسیم و فسفر احتیاج دارد که بایستی از منابع  غذایی دریافت و جذب بدن گردد. فعالیت این ویتامین نه تنها در تشکیل بافت استخوانی است، بلکه در افزایش جذب کلسیم از مخاط روده و جذب فسفر از کلیه ها  نیز موثر می باشد. این ویتامین معمولا در منابع غذایی به ندرت به صورت اصلی  یافت می شود، ولی به صورت پرو  ویتامین (1) در گیاهان  و چربی های حیوانی وجود دارد . زرده تخم مرغ، کره، پنیر، شیر وسبزی ها از منابع  مهم  ماده  اولیه ویتامین D محسوب می شوند.

از عوارض مهم کمبود ویتامین D بیماری راشیتیسم است. در اثر کمبود ویتامین Dجذب کلیسم  از جدار روده مختل شده و کمبود کلسیم موجب بروز علایم بیماری در اعصاب عضلات و به خصوص  استخوان ها  می شود. بارزترین علامت راشیتیسم  در کودکان  کمانی شدن ساق پا می باشد  که در اثر  ایستادن  و تحمل  وزن  شدید تر فهم می شود . در واقع راشیتیسم بیشتر بیماری فقرا است، زیرا علاوه بر شرایط  نامناسب محل سکونت، مبتلایان از مواد حاوی کلسیم و ویتامینDهم  کمتر استفاده  می نماید . سن شیوع  این  بیماری 6 الی 18 ماهگی ، یعنی  دوران  سریع رشد است  که  نیاز  بدن  به ویتامین D بیشتر می شود ، جهت پیشگیری از بروز راشیتیسم  نزد کودکان لازم است مادران را تشویق  کرد  که  کودکان خود را هر روز برای مدت کمی در معرض اشعه مستقیم آفتاب  قرار دهند ، ضمنا رژیم غذایی  آن ها باید از نظر کلسیم و فسفر و دیگر احتیاجات غذایی  کافی باشد.

کمبود ویتامین D یا کلسیم  در بزرگسالان  باعث  بیماری  استئومالاسی می شود. که به معنی نرم شدن استخوان است. در کشورهای عقب نگه داشته شده  موارد این بیماری را مثل دیگر بیماری های ناشی  از سوء تغذیه  می توان مشاهده کرد. این بیماری بیشتر نزد زنانی دیده می شود  که  رژیم غذایی آنها  منحصر به غلات  و فاقد  شیر و فراورده های آن می باشد . رعایت نکات  ذکر شده و مصرف لبنیات  بیشتر، در پیش گیری از این بیماری موثر است. غیر از چهار نوع  ویتامین D، سایر ویتامین های D مصنوعی  می باشند و در اثر  ماورا بنفش (UV ) روی  ارگوسترین  تهیه  می شود  از  لحاظ  شیمیایی  کمی  از نظر  فرمول  اختلاف دارند. وسمیت  ویتامین های  مصنوعی  قدری  بیشتر است  در حرارت  زیاد  و مدت زیاد نابود می شود  در اثر حرارت مرطوب به خصوص بخار آب  زودتر نابود  می گردد.

فیزیولوژی

 ویتامین D جزو ویتامین های محلول درچربی می باشد  بدین مناسبت  برای هضم  و جذب  آن صفرا  لازم  است. قسمتی  از ویتامین D در بدن از بین می رود  وقسمتی  هم  بوسیله  روده ها دفع می شود.

عمل  ویتامین D

عبارت است از تنظیم  تعادل  بین فسفر وکلسیم  بدین  ترتیب  که این  ویتامین  فسفر ارگانیک  را تبدیل   به فسفر  غیر آلی  می کند  ودر نتیجه  فسفات  دو کلسیم  که برای تشکیل  استخوان ها  لازم  است در خون  درست  می شود. اگر تعادل  بین  کلسیم  وفسفر  غیر آلی  موجود باشد  احتیاج بدن  به  ویتامین D کمتر خواهد بود  این است که  داروها  کلسیم  دار را با فسفر  توآم  می نمایند تا  تعادل آنها  در خون به هم نخورد .

سمیت  ویتامین D

این ویتامین چه طبیعی و چه مصنوعی اگر به مقدار زیاد  داده شود  تولید مسمومیت  می نماید . بنابراین  باید توجه داشت  که مصرف  این ویتامین  با اجازه دستور طبیب  باشد . مقدار قابل تحمل  ویتامین D برای هر کیلو گرم  وزن ده هزار واحد می باشد. این نکته  قابل  توجه  و دقت  است  که  مصرف  زیاد  ویتامین D به  عکس باعث  فرار  کلسیم  استخوان ها  و جذب  آن  روی  شرایین و کلیه ها  و نسوخ  همبند می گردد. علامت  مسمومیت عبارتند از: بدوآ یک  حالت  خوشی(Euyghnrie) و زیاد  شدن  اشتها  (ولی  بعدآ اشتها  از بین  می رود ) و حال  تهوع و سردرد  ودرد  مفاصل  و عرق  زیاد  واسهال  و ورم  کلیه  و  آلبو مینوری _ بالا رفتن  کلسیم  خون  و دفع  فسفر  و کلسیم  به وسیله  ادرار. علایم  مسمومیت  در صورتی  که  از دادن  ویتامین D زودتر  خودداری  شود  از بین  می رود  و کلسیمی  که روی  نسوج جذب شده از بین خواهد رفت. والبته  این در صورتی  است  که هر چه زودتر  پیش  از آن که ضایعات حاصله  پایدار شوند اقدام باید کرد . ویتامین B1 قدرت تحمل بدن  را در مقابل  ویتامینD زیاد  می کند  ولی  کم  نمودن  یا ندادن  کلسیم  به  مسموم  تآثیری  در معالجه  او  ندارد .

مقدار لازم

برای اشخاصی که در هوای آزاد زندگی می کنند و اغذیه  کافی  و متنوع  مصرف می نمایند احتیاج  به این  که به آنان جدا گانه ویتامین D داده شود نیست ولی در اشخاصی  که از نور خورشید وغذای  صحیح محروم هستند  باید غذاهاییکه  ویتامینD زیاد  دارند ( کره، زرده تخم مرغ ) داه شود . به اطفال  و مادران شیرده می توان روزانه 400 واحد  ویتامین D داد. در اینجا باید  متذکر  شد  که نعمت  آفتاب  درخشان  و هوای  صاف  ایران از موهبتهای  الهی  بوده  که خیلی  از بیماریها  درمان  و کسری  مواد غذایی  بسیاری  از هموطنان ما را تامین  می نماید .

 

 

 

نظرات (1) -

زیبا
زیبا
06/05/1397 07:19:22 ب.ظ #

مطالب بسیار آموزنده و مفیدی است

پاسخ به این نظر

ارسال نظر

biuquote
  • نظر
  • پیش نمایش زنده
Loading